งานกลุ่มนี้ต่างจากงานอื่นตรงที่คู่กรณีเป็นคนในครอบครัวเดียวกัน และเรื่องมักดำเนินไปพร้อมกับความรู้สึกของผู้เกี่ยวข้อง สิ่งที่ทำให้เรื่องยืดเยื้อจึงมิใช่ข้อกฎหมาย แต่เป็นการเริ่มดำเนินการช้าเกินไป และการไม่มีเอกสารยืนยันสิ่งที่ตกลงกันไว้
กำหนดเวลาในกลุ่มนี้สั้นกว่าที่คนทั่วไปคาด สิทธิเรียกร้องเกี่ยวกับมรดกมีกำหนดเพียงหนึ่งปีนับแต่ทราบการตาย การฟ้องหย่าด้วยเหตุบางประการมีกำหนดนับแต่วันที่ทราบเหตุ และการเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูย้อนหลังทำได้จำกัด เรื่องที่ปล่อยไว้หลายปีจึงมักเหลือทางเลือกน้อยลงมาก
สำนักงานรับงานทั้งฝ่ายที่ต้องการยุติเรื่องโดยตกลงกัน และฝ่ายที่จำเป็นต้องดำเนินคดี รวมถึงครอบครัวที่คู่สมรสเป็นชาวต่างชาติ ซึ่งมีขั้นตอนเพิ่มเรื่องการรับรองเอกสารและสถานะการอยู่ในราชอาณาจักร
งานที่อยู่ในกลุ่มนี้
- หย่าและสินสมรส ทั้งการหย่าโดยความยินยอมและการฟ้องหย่า พร้อมการแบ่งทรัพย์สินและหนี้สินระหว่างสามีภริยา
- อำนาจปกครองบุตรและค่าอุปการะเลี้ยงดู รวมถึงสิทธิในการติดต่อบุตร และการบังคับตามคำสั่งศาลเมื่ออีกฝ่ายไม่ปฏิบัติตาม
- พินัยกรรมและการจัดการมรดก ตั้งแต่การจัดทำพินัยกรรม การตั้งผู้จัดการมรดก การแบ่งมรดก ไปจนถึงข้อพิพาทระหว่างทายาท
- ครอบครัวที่คู่สมรสเป็นชาวต่างชาติ ทั้งการจดทะเบียนสมรส ข้อตกลงก่อนสมรส การรับรองเอกสารเพื่อใช้ในต่างประเทศ และผลต่อสถานะการอยู่ในราชอาณาจักร
ศาลที่พิจารณาเรื่องเหล่านี้
คดีครอบครัวพิจารณาที่ศาลเยาวชนและครอบครัว ซึ่งมีวิธีพิจารณาต่างจากศาลแพ่งทั่วไป มีผู้พิพากษาสมทบร่วมพิจารณา และให้ความสำคัญกับการไกล่เกลี่ยเป็นอันดับแรก ในคดีที่เกี่ยวกับบุตร ศาลถือประโยชน์สูงสุดของบุตรเป็นเกณฑ์ มิใช่ความประสงค์ของบิดามารดา
ส่วนคดีมรดกโดยทั่วไปพิจารณาที่ศาลแพ่งตามภูมิลำเนาของเจ้ามรดก ยกเว้นเรื่องที่เกี่ยวพันกับสถานะของบุคคลในครอบครัว
สิ่งที่ควรทำก่อนเรื่องบานปลาย
- รวบรวมเอกสารแสดงกรรมสิทธิ์และที่มาของทรัพย์สินแต่ละรายการ ว่าได้มาก่อนหรือระหว่างสมรส เพราะเป็นตัวชี้ว่าเป็นสินส่วนตัวหรือสินสมรส
- บันทึกวันที่ทราบเหตุ ทั้งเหตุหย่าและวันที่ทราบการตายของเจ้ามรดก เพราะเป็นวันเริ่มนับกำหนดเวลา
- อย่าโอนหรือจำหน่ายทรัพย์สินที่อาจเป็นสินสมรสหรือทรัพย์มรดกก่อนได้รับคำแนะนำ เพราะอาจถูกเพิกถอนและกลายเป็นประเด็นในคดี
- หากตกลงกันได้ ให้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนตามที่กฎหมายกำหนด ข้อตกลงด้วยวาจาระหว่างญาติ บังคับกันไม่ได้เมื่อเกิดข้อพิพาท
- สำหรับผู้มีคู่สมรสเป็นชาวต่างชาติ ควรตรวจว่าเอกสารที่จะใช้ในต่างประเทศต้องผ่านการรับรองกี่ขั้น ก่อนเริ่มดำเนินการ
ข้อมูลในหน้านี้เป็นความรู้ทั่วไป มิใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับเรื่องของท่าน เรื่องในครอบครัวขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงเฉพาะรายอย่างมาก และมีกำหนดเวลาที่พลาดแล้วแก้ไขย้อนหลังไม่ได้ โปรดปรึกษาแต่เนิ่น ๆ พร้อมนำเอกสารที่มีอยู่มาด้วย