เรื่องที่ทำให้เสียเวลามากที่สุดในกลุ่มนี้ มิใช่ตัวกฎหมายครอบครัว แต่เป็นการที่เอกสารของแต่ละประเทศต้องผ่านการรับรองเป็นทอดก่อนนำมาใช้ได้ และการรับรองผิดลำดับทำให้ต้องส่งเอกสารกลับไปทำใหม่ ซึ่งอาจใช้เวลาหลายสัปดาห์
อีกด้านหนึ่งคือ สถานะการอยู่ในราชอาณาจักรของฝ่ายชาวต่างชาติ ผูกอยู่กับสถานะทางครอบครัวในหลายกรณี การเปลี่ยนแปลงเรื่องหนึ่งจึงกระทบอีกเรื่องหนึ่งเสมอ และควรวางแผนสองด้านนี้ไปพร้อมกันตั้งแต่ต้น
สำนักงานดูแลงานสองด้านนี้ในที่เดียวกัน ทั้งงานครอบครัว งานรับรองและแปลเอกสาร และงานวีซ่า
จดทะเบียนสมรสกับชาวต่างชาติ
- ฝ่ายชาวต่างชาติต้องมีหนังสือรับรองความเป็นโสดหรือหนังสือรับรองที่สถานเอกอัครราชทูตของตนออกให้ แล้วนำไปแปลและรับรองที่กรมการกงสุลก่อนยื่นจดทะเบียน
- หากเคยสมรสมาก่อน ต้องมีหลักฐานการสิ้นสุดการสมรสครั้งก่อน ทั้งทะเบียนหย่าหรือใบมรณบัตรของคู่สมรสเดิม
- การจดทะเบียนทำที่สำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอใดก็ได้
- หากประสงค์จะให้การสมรสมีผลในประเทศของฝ่ายชาวต่างชาติด้วย ต้องนำทะเบียนสมรสไทยไปรับรองและแจ้งต่อหน่วยงานของประเทศนั้นอีกขั้นหนึ่ง
ข้อตกลงก่อนสมรส
ข้อตกลงก่อนสมรสใช้กำหนดว่าทรัพย์สินใดเป็นของฝ่ายใด ต่างจากหลักสินสมรสตามกฎหมายได้ แต่มีเงื่อนไขที่เคร่งครัด คือต้องทำเป็นหนังสือ ลงลายมือชื่อทั้งสองฝ่ายและพยาน และต้องจดแจ้งไว้ในทะเบียนสมรสในวันจดทะเบียน การทำภายหลังวันจดทะเบียนไม่มีผล
เรื่องนี้มีความสำคัญเป็นพิเศษเมื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีทรัพย์สินอยู่ในต่างประเทศ หรือมีบุตรจากการสมรสครั้งก่อน
เรื่องที่ดินและทรัพย์สิน
ชาวต่างชาติถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินไม่ได้ตามหลักทั่วไป กรณีที่คู่สมรสไทยซื้อที่ดินระหว่างสมรส ทางราชการกำหนดให้ทั้งสองฝ่ายลงนามยืนยันว่าเงินที่ใช้ซื้อเป็นสินส่วนตัวของฝ่ายไทย ซึ่งมีผลต่อการแบ่งทรัพย์สินหากภายหลังมีการหย่า จึงควรทราบผลของเอกสารที่ลงนามตั้งแต่วันนั้น
ส่วนอาคารชุดนั้นชาวต่างชาติถือกรรมสิทธิ์ได้ภายในสัดส่วนที่กฎหมายกำหนด และต้องมีหลักฐานการนำเงินเข้ามาจากต่างประเทศตามที่ทางราชการกำหนด
การหย่าที่มีคู่สมรสเป็นชาวต่างชาติ
- การหย่าโดยความยินยอมที่จดทะเบียนในประเทศไทย อาจต้องนำไปรับรองและแจ้งต่อหน่วยงานในประเทศของฝ่ายชาวต่างชาติด้วย มิฉะนั้นประเทศนั้นยังถือว่าการสมรสดำรงอยู่
- คำพิพากษาหย่าของศาลต่างประเทศ จะมีผลในประเทศไทยหรือไม่ ต้องพิจารณาเป็นราย ๆ ไป มิใช่มีผลโดยอัตโนมัติ
- สถานะการอยู่ในราชอาณาจักรของฝ่ายชาวต่างชาติที่อาศัยเหตุการสมรส ย่อมได้รับผลกระทบเมื่อการสมรสสิ้นสุด จึงควรวางแผนล่วงหน้า
- เรื่องอำนาจปกครองบุตรที่มีสองสัญชาติ ควรดำเนินการให้ชัดเจนแต่เนิ่น ๆ เพราะการนำบุตรออกนอกราชอาณาจักรโดยไม่ได้รับความยินยอม แก้ไขได้ยากมาก
ข้อกำหนดของแต่ละสถานเอกอัครราชทูตและแต่ละประเทศแตกต่างกันและเปลี่ยนแปลงได้ ข้อมูลในหน้านี้เป็นแนวทางทั่วไป โปรดแจ้งสัญชาติของคู่สมรสและประเทศที่จะนำเอกสารไปใช้ เพื่อให้สำนักงานตรวจสอบขั้นตอนที่ใช้จริง