ชื่อการค้าถูกผู้อื่นจดทะเบียนไปก่อน ทางเลือกที่มีเหลืออยู่

เจ้าของกิจการจำนวนมากเข้าใจว่าเมื่อใช้ชื่อการค้ามานานจนลูกค้ารู้จัก ย่อมมีสิทธิในชื่อนั้นโดยอัตโนมัติ ความเข้าใจนี้คลาดเคลื่อน ผู้ที่ยื่นคำขอจดทะเบียนก่อนย่อมได้รับพิจารณาก่อน และเมื่อผู้อื่นได้รับจดทะเบียนไปแล้ว ผู้ที่ใช้มาก่อนอาจถูกบอกกล่าวให้เลิกใช้ในสินค้าประเภทเดียวกัน

กรณีที่พบบ่อยมีสองแบบ แบบแรกคือคู่แข่งหรือผู้จัดจำหน่ายเดิมนำชื่อไปจดทะเบียนในนามของตน แบบที่สองคือผู้ที่จดทะเบียนชื่อไว้จำนวนมากเพื่อรอเรียกเงินจากเจ้าของที่แท้จริงในภายหลัง

ทั้งสองแบบยังมีทางแก้ แต่ใช้เวลาและค่าใช้จ่ายมากกว่าการยื่นจดทะเบียนตั้งแต่ต้นหลายเท่า และผลไม่แน่นอน

ต้องตรวจสถานะอะไรก่อน

• ตรวจว่าคำขอของอีกฝ่ายอยู่ในชั้นใด ยังอยู่ระหว่างพิจารณา อยู่ในช่วงประกาศโฆษณา หรือได้รับจดทะเบียนไปแล้ว เพราะแต่ละชั้นมีวิธีดำเนินการต่างกัน
• ตรวจว่าจดทะเบียนไว้ในจำพวกและรายการสินค้าใด หากคนละประเภทกับที่กิจการทำ อาจไม่กระทบกันเลย
• รวบรวมหลักฐานว่ากิจการใช้ชื่อนี้มาตั้งแต่เมื่อใด ทั้งใบเสร็จ ใบกำกับภาษี สื่อโฆษณา หน้าร้านค้าออนไลน์ และการจดทะเบียนชื่อนิติบุคคล

ชื่อถูกจดไปแล้ว ทำอะไรได้บ้าง

• หากอยู่ในช่วงประกาศโฆษณา ให้ยื่นคัดค้านภายในหกสิบวันนับแต่วันประกาศ ซึ่งเป็นทางที่เร็วและมีต้นทุนต่ำที่สุด และเป็นเหตุผลที่ควรตรวจประกาศเป็นระยะ
• หากจดทะเบียนไปแล้ว ให้ฟ้องต่อศาลขอให้เพิกถอนโดยแสดงว่าตนมีสิทธิดีกว่า ซึ่งต้องอาศัยหลักฐานการใช้มาก่อนที่หนักแน่น และต้องฟ้องภายในห้าปีนับแต่วันที่นายทะเบียนมีคำสั่งให้จดทะเบียน
• หากอีกฝ่ายจดทะเบียนไว้แล้วไม่เคยใช้จริง ให้ยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการเครื่องหมายการค้า ขอให้เพิกถอนด้วยเหตุที่มิได้ใช้เครื่องหมายนั้น
• เจรจาขอรับโอนสิทธิ ซึ่งบางกรณีมีต้นทุนต่ำกว่าการดำเนินคดี แต่ควรประเมินก่อนว่าฝ่ายเรามีน้ำหนักเพียงใด มิฉะนั้นจะเสียเปรียบในการเจรจา
• เปลี่ยนไปใช้ชื่อใหม่แล้วจดทะเบียนให้เรียบร้อย ซึ่งในบางกรณีเสียหายน้อยกว่าการต่อสู้ที่ใช้เวลาหลายปี

หลักฐานแบบไหนที่ทำให้ชนะ

• หลักฐานการใช้ที่มีวันที่ชัดเจนและต่อเนื่อง ย้อนหลังก่อนวันที่อีกฝ่ายยื่นคำขอ
• หลักฐานว่าอีกฝ่ายทราบถึงการใช้ของกิจการมาก่อน เช่น เคยเป็นผู้จัดจำหน่าย เคยเป็นลูกจ้าง หรือเคยติดต่อทางการค้ากัน
• หลักฐานว่าผู้บริโภครู้จักชื่อนี้ว่าเป็นของกิจการ เช่น ยอดขาย งบโฆษณา และการกล่าวถึงในสื่อ

ป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำได้อย่างไร

• ยื่นจดทะเบียนก่อนเปิดตัวสินค้า มิใช่หลังจากสินค้าเป็นที่รู้จักแล้ว
• จดทะเบียนในนามนิติบุคคลที่ประกอบกิจการจริง มิใช่ในนามบุคคล
• จดทะเบียนให้ครอบคลุมประเภทสินค้าที่จะขยายไปในอนาคตด้วย
• ยื่นในประเทศที่จะส่งสินค้าไปจำหน่าย เนื่องจากสิทธิที่ได้รับในประเทศไทยมีผลเฉพาะในประเทศไทย
• กำหนดในสัญญากับผู้จัดจำหน่ายให้ชัดว่าห้ามนำเครื่องหมายไปจดทะเบียนในนามของตนไม่ว่าในประเทศใด
• ดูแลวันต่ออายุ เพราะเครื่องหมายที่ขาดต่ออายุจะเปิดช่องให้ผู้อื่นยื่นทับ

ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป มิใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับเรื่องของท่าน ผลของการคัดค้านและการขอเพิกถอนขึ้นอยู่กับพยานหลักฐานเป็นราย ๆ ไป หากทราบว่ามีผู้ยื่นคำขอทับ โปรดติดต่อสำนักงานโดยเร็ว เพราะมีกำหนดเวลา